LUBLIN. W Lublinie zakończył się dwudniowy (22-23.06.2018) Kongres Środowisk Kresowych RP „Tożsamość – Pamięć- Przyszłość” połączony z Konferencją naukową „Wołyń’43: Walka o pamięć – walka o Polskę”. Spotkanie, które ma integrować, ale przede wszystkim edukować i pokazywać prawdziwą historię i przeszłość, zgromadziło ponad 100 osób z różnych środowisk kresowych i naukowych oraz politycznych. Podczas Kongresu promowano książki, m. in. o duchownych związanych z Polską i Ukrainą. Spotkanie wpisuje się w obchody 75. rocznicy rzezi wołyńskiej.Organizatorem Kongresu, wspólnie ze Stowarzyszeniem „Instytutu Pamięci i Dziedzictwa Kresowego” w Lublinie, był Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego. Patronat Honorowy nad wydarzeniem sprawowali: Marszałek Województwa Lubelskiego Pan Sławomir Sosnowski, Ksiądz Arcybiskup Mieczysław Mokrzycki – metropolita lwowski obrządku łacińskiego oraz Pan Poseł do Parlamentu Europejskiego Ryszard Czarnecki z PiS.

Uroczystego otwarcia Kongresu i Konferencji naukowej dokonał w imieniu Pana Marszałka Województwa Lubelskiego Sławomira Sosnowskiego Pan Grzegorz Kapusta, Wicemarszałek Województwa Lubelskiego.

W uroczystościach uczestniczyli politycy, przedstawiciel Kościoła oraz naukowcy. Do Lublina przybyły też osoby, które przeżyły rzeź dokonaną przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach RP. W dwudniowym spotkaniu wzięli także udział przedstawiciele kilkudziesięciu organizacji reprezentujących środowiska kresowe i polonijne. Podkreślali potrzebę dialogu i pojednania, ale chcą też upamiętnienia miejsc i polskich ofiar zamordowanych przez ukraińskich nacjonalistów na Wołyniu.

Jest to Kongres, na który przyjechały czołowe postacie związane z polityką pamięci o Kresach Wschodnich. Jest z nami ikona ruchu kresowego ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski. Jest też wśród nas redaktor, pisarz, działacz społeczny Pan Stanisław Srokowski. Są także naukowcy, którzy zawsze zajmowali się sprawami kresowymi i nie bali się w czasach mniej przychylnych mówić o sprawach trudnych. Trzeba jednak też powiedzieć, że te czasy zbytnio się nie zmieniły. Uważam, że mamy tutaj najlepszych badaczy związanych z Kresami Wschodnimi

– powiedział dr hab. Włodzimierz Osadczy, prof. KUL, prezes Stowarzyszenia „Instytut Pamięci i Dziedzictwa Kresowego” w Lublinie.

W Kongres Środowisk Kresowych RP w Lublinie wpisała się też piątkowa (22.06.2018) Konferencja naukowa „Wołyń’43: Walka o Pamięć – Walka o Polskę”.

Swój wykład wygłosił m.in. dr hab. Andrzej Zapałowski, historyk. Prelegent wskazał na ścisłe powiązania Ukraińskiej Powstańczej Armii z Niemcami.

Oni w latach 1941-1944 odpowiadali na Pogórzu Przemyskim, bo tutaj prowadzę badania, za masowe ludobójstwo ludności żydowskiej, w mniejszej części Polski, więc ich czekała odpowiedzialność, nie tylko za kolaboracje, ale za masowe ludobójstwo. Te kadrowe oddziały UPA, to były niemieckie formacje, które zmieniły tylko nazwę i działały na tym terenie, nie mogły się ujawnić, raz ze względu na kolaboracje, dwa ze względu na masowy udział w ludobójstwie. To się wiąże z poczuciem masowego terroru całej ludności

– powiedział dr. hab. Andrzej Zapałowski.

Obrady Kongresu i Konferencji naukowej odbyły się w Centrum Spotkań Kultur w Lublinie i w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Lubelskiego.

Wśród prelegentów z referatami wystąpili m. in.:

Ks. Bp Marian Buczek (Charków-Zaporoże-Lwów), Kościół rzymskokatolicki na Ukrainie wobec pojednania polsko-ukraińskiego w miłości i prawdzie; Prof. dr hab. Ryszard Szczygieł (Lublin), Kształtowanie się przestrzeni kresowej w ciągu dziejów polskich; Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski (Kraków), Ukraiński Kościół Greckokatolicki jako partner do dialogu o pojednaniu, Dr Anna Łucka (Paryż), Ks. Władysław Kardynał Rubin i Stanisław Łucki- kresowiacy i przyjaciele od Lwowa poprzez Paryż i Rzym; Stanisław Srokowski (Wrocław), Kresy jako wartość moralna, Dr hab. prof. Włodzimierz Osadczy (Lublin), Społeczne i historyczno-kulturowe uwarunkowanie Rzezi Wołyńskiej, Marcin Skalski (Warszawa), Zbrodnie na Polakach w czasie wojny polsko-ukraińskiej 1918-1919 r. jako preludium Rzezi Wołyńskiej, Ks. prof. dr hab. Józef Marecki (Kraków), Geneza ludobójstwa dokonanego przez nacjonalistów na ziemiach południowo-wschodnich Polski w latach II wojny światowej, Dr hab. Andrzej Zapałowski (Przemyśl), Mit UPA na Podkarpaciu. Geneza ukraińskich formacji nacjonalistycznych i ich udział w ludobójstwie, Dr Leon Popek (Lublin), Doły śmierci na ziemiach kresowych. Losy szczątków ofiar ludobójstwa, Bogdan Gambal (Gorlice), Łemkowska mniejszość etniczna wobec propagandy nacjonalizmu ukraińskiego, Dr hab. Adam Kulczycki (Strasburg, Rzeszów, Przemyśl), Herezja nacjonalizmu przeszkodą do porozumienia Kościołów greckokatolickiego i rzymskokatolickiego, Dr Renata Pomarańska (Rzeszów), Literatura piękna “nośnikiem pamięci” o martyrologii Kresów.

Podczas Kongresu Środowisk Kresowych i Konferencji naukowej przywoływano w pamięci bolesną niedzielę 11 lipca 1943 roku na Wołyniu, kiedy to doszło do apogeum zbrodni ludobójstwa . UPA zaatakowała Polaków w trzech powiatach, w blisko stu miejscowościach. Środowiska polonijne domagają się upamiętnienia miejsc tej tragedii. Do tej pory ponad 90 procent zamordowanych na Wołyniu Polaków nie ma mogił, ani krzyży. Nie ma też pojednania. Kongres to okazja do mówienia o trudnej historii, ale też próba wpłynięcia na decyzje władz dotyczące upamiętnienia wymordowanych bestialsko Polaków.

– podkreślił dr Adam Kulczycki, wiceprezes Instytutu Pamięci i Dziedzictwa Kresowego w Lublinie.

Na Kongres przyjechali także przedstawiciele Polaków, m. in. z Ukrainy i z Litwy, z Kanady i USA. Jak mówią, to od nich można uczyć się patriotyzmu. Obecnie tylko na Litwie działa ponad 70 szkół polskich, przedszkola, a nawet uniwersytet, ale o to wszystko Polacy musieli i nadal muszą sobie wywalczyć.

Specjalnie z myślą o kongresie wydanych zostało kilka książek. Dziś była ich prezentacja. M. in. o księdzu Władysławie Wanagsie – obrońcy Kościoła i polskości na Ukrainie czy o biskupie Janie Olszańskim

– dodaje wiceprezes Kulczycki.

My będziemy tworzyć pomosty i to, co łączy, a nie to, co dzieli. W tym duchu, także lansowanym przez ojców redemptorystów, muzeum, które powstaje, które ma świadczyć o świadectwach sprawiedliwych Ukraińców, sprawiedliwych Polaków ratujących Żydów (…). To jest kapitalny fundament przyszłości zarówno Polski, jak i pojednania polsko – ukraińskiego, polsko – żydowskiego i tworzenie cywilizacji miłości, o której mówił św. Jan Paweł II

– dodaje prezes Stowarzyszenia „Instytut Pamięci i Dziedzictwa Kresowego” w Lublinie.

Jak zapowiedzieli organizatorzy, za rok w Lublinie, odbędzie się kolejna edycja Kongresu Środowisk Kresowych.

Kongres odbył się dzięki wsparciu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego oraz darczyńców i sponsorów: Grupy Azoty Puławy, PGNiG, PKN ORLEN, PBS w Sanoku, PGE Obrót.

Nieoceniony wkład pracy w zorganizowanie Kongresu i Konferencji naukowej wnieśli Panowie prezesi Stowarzyszenia „Instytut Pamięci i Dziedzictwa Kresowego” w Lublinie: dr hab. Włodzimierz Osadczy, prof. KUL, i dr hab. Adam Kulczycki. Ogromnego wsparcia dla Wydarzenia udzielili: Akademicki Klub Myśli Społeczno – Politycznej Vade Mecum KUL na czele z jego prezesem Maciejem Struzikiem oraz kilka innych organizacji i instytucji, w tym Muzeum Niepodległości w Warszawie, Centrum Ucrainicum KUL, Wschodnioeuropejski Instytut Nowoczesnej Edukacji, Towarzystwo Gimnastyczne Sokół w Lublinie, Lubelski Oddział Związku Piłsudczyków i inne.

Patronat medialny nad wydarzeniem sprawowali, m. in.: Radio Maryja, TV Trwam, „Nasz Dziennik”, TVP Polonia, TVP Historia, TVP Lublin, Radio Polonii 2000, Portal KRESY.PL, „Kurier Chicago”.

  • „Sponsor Kongresu Środowisk Kresowych Rzeczypospolitej Polskiej” 
  • „Sponsor Konferencji Naukowej Wołyń’43 Walka o Pamięć – Walka o Polskę.

Darczyńczy